Theo ông Nguyễn Trọng Thắng - chánh thanh tra Cục Hàng không VN, các xử phạt này sẽ tập trung vào những vi phạm thường xuyên diễn ra trong vài năm qua:
* Hút thuốc lá trên máy bay (đặc biệt trong buồng vệ sinh): mặc dù trên máy bay đã có biểu tượng cấm hút thuốc, trước khi bay tiếp viên nhắc hành khách chuyến bay không hút thuốc, đề nghị không hút thuốc trong suốt hành trình nhưng nhiều trường hợp khách vào buồng vệ sinh nghĩ là không ai có thể phát hiện mình hút thuốc nhưng thiết bị báo khói sẽ báo thẳng cho cơ trưởng.
Vi phạm hình thức này hành khách sẽ bị phạt 500.000-1 triệu đồng, trung bình mức xử phạt là 750.000 đồng.
* Sử dụng thiết bị điện tử và máy thu phát sóng trên máy bay: khi máy bay chuẩn bị cất cánh hay hạ cánh, tiếp viên đều nhắc hành khách không được sử dụng các thiết bị điện tử (điện thoại di động, máy thu phát sóng...) nhưng vẫn có nhiều hành khách phớt lờ. Các hành vi này có thể gây nhiễu sóng, ảnh hưởng việc thu phát sóng, tiếp nhận tín hiệu điện tử của máy bay và được coi là hành vi uy hiếp an toàn chuyến bay.
Hành khách vi phạm bị phạt 500.000-1 triệu đồng.
* Tự ý mở cửa thoát hiểm máy bay: vài năm qua các trường hợp này xảy ra rất nhiều. Theo ghi nhận của thanh tra hàng không, hầu hết các vụ tự ý mở cửa thoát hiểm máy bay đều do nam giới trong độ tuổi 20-35 gây ra, chủ yếu do tò mò. Họ cũng không lường hết hành vi uy hiếp an toàn và thiệt hại kinh tế của hãng hàng không (cửa thoát hiểm và máng trượt cấp cứu khi đã được mở phải gập lại theo quy trình.
Nếu sự cố xảy ra tại cảng hàng không không có xưởng bảo dưỡng để đóng máng trượt theo đúng quy trình thì chuyến bay không được cất cánh, việc xếp máng trượt vào có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, có trường hợp phải mời chuyên gia nước ngoài sang thực hiện).
Trước đây quy định xử phạt hành vi này không rõ thành hành vi riêng, nay nếu hành khách vi phạm sẽ bị phạt ở khung 10-20 triệu đồng, trung bình 15 triệu đồng.
* Tung tin sai về việc có bom, chất nguy hiểm trong hành lý trên chuyến bay uy hiếp an ninh, an toàn bay: bị phạt 10-20 triệu đồng, vẫn hành vi này nếu hành khách đang trên chuyến bay bị phạt 20-30 triệu đồng.
Trường hợp hành khách không đi trên chuyến bay nhưng có thể từ đâu đó gọi điện thoại đến trực ban cung cấp thông tin sai vẫn bị xử lý. Vi phạm nghiêm trọng, cố tình báo sai mặc dù đã biết quy định của pháp luật, cơ quan xử lý có thẩm quyền có thể cấm hành khách đi máy bay trong vòng một năm.
Đã có không dưới mười hành khách vi phạm quy định này trong ba năm qua. Từng có hành khách là trung tá quân đội từ TP.HCM đi Hà Nội nhưng vẫn thiếu hiểu biết, cố tình nói đùa có chất nổ trong hành lý khi qua cửa kiểm tra an ninh, theo nghị định này những hành vi trên bị phạt nặng.
Thiệt hại của nhà vận chuyển trong những trường hợp này là rất lớn, kéo theo nhiều hành khách bị ảnh hưởng vì chuyến bay đình hoãn. Hãng hàng không Vietnam Airlines từng khởi kiện hai hành khách nói đùa có bom trên máy bay ra tòa dân sự.
* Khi vi phạm, hành khách sẽ bị xử lý ngay?
- Nếu vi phạm trên máy bay, cơ trưởng có quyền lập biên bản vi phạm hành chính tất cả vi phạm, sau đó chuyển cho cảng vụ hàng không. Sau khi máy bay hạ cánh xuống sân bay, hành khách sẽ bị xử lý.
LÊ NAM ghi