Văn phòng luật sư Huế

Hai vấn đề đã được nêu ra tại hội thảo “Quản lý nghề luật sư: Kinh nghiệm của Việt Nam và Nhật Bản”.

Nhiều ý kiến nói cần phải có quy định bắt buộc đào tạo lại đối với những trường hợp đương nhiên được công nhận là luật sư (thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên).

Tính tự quản trong hoạt động của Liên đoàn Luật sư Việt Nam, công tác đào tạo, bồi dưỡng luật sư là hai vấn đề đã được nêu ra tại hội thảo “Quản lý nghề luật sư: Kinh nghiệm của Việt Nam và Nhật Bản”. Hội thảo do Liên đoàn Luật sư Việt Nam phối hợp với Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (Jica) tổ chức tại Nha Trang (Khánh Hòa) ngày 29-1 với sự tham gia của lãnh đạo các đoàn luật sư cả nước.

Tại hội thảo, Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam Ðỗ Ngọc Thịnh khẳng định liên đoàn là một tổ chức xã hội-nghề nghiệp nhưng không thuần túy như các tổ chức khác bởi có vai trò tập hợp, đoàn kết giới luật sư trong việc bảo vệ công lý, bảo vệ pháp chế, xây dựng nhà nước pháp quyền. Do đặc thù bắt nguồn từ bản chất nghề nghiệp của luật sư là hoạt động độc lập nên tổ chức của những cá nhân này là một tổ chức hoạt động tự quản.

Sự tự quản thể hiện qua nhiều mặt nhưng có thể thấy rõ qua việc liên đoàn tự quyết tổ chức bộ máy nhân sự, tự thu chi bằng nguồn kinh phí của mình, tự xây dựng phương hướng hoạt động, chiến lược, sách lược phát triển và tự tổ chức thực hiện cũng như giám sát các đối tượng thuộc phạm vi quản lý.

Sắp tới luật sư Việt Nam có thể sẽ được bồi dưỡng nghiệp vụ thường xuyên. Trong ảnh: Một luật sư đang bào chữa trong một phiên tòa. Ảnh minh họa: HTD

Ðồng tình, luật sư Trần Thanh Phong (Ðoàn Luật sư TP Cần Thơ) cho rằng sự tồn tại của các đoàn luật sư cùng với tính tự quản đã đảm bảo cho tính độc lập trong hoạt động nghề nghiệp của luật sư đúng theo tôn chỉ, mục đích. Tuy nhiên, giống như mọi tổ chức khác, liên đoàn cũng phải hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, chịu sự quản lý của nhà nước. Do vậy, mỗi luật sư phải tự chịu trách nhiệm cá nhân trước pháp luật, trước liên đoàn và xã hội.

Theo Phó Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam Phạm Hồng Hải, hiện nay yếu tố thuận lợi cho công tác đào tạo, bồi dưỡng luật sư thì ít mà yếu tố khó khăn lại chồng chất.

Cụ thể, công tác đào tạo hiện có thuận lợi là ngày càng có nhiều luật sư có trình độ chuyên môn cao, được đào tạo ở những nước tiên tiến. Ðây sẽ là nguồn bổ sung vào đội ngũ giảng viên làm công tác giảng dạy pháp luật. Ngoài ra, hiện nhiều tổ chức luật sư các nước, các tổ chức phi chính phủ đã có cam kết hỗ trợ Liên đoàn Luật sư Việt Nam trong công tác đào tạo, bồi dưỡng luật sư.

Thế nhưng trình độ sư phạm của các luật sư có chuyên môn giỏi còn hạn chế. Ðây là vấn đề mang yếu tố quyết định hàng đầu bởi kinh nghiệm chuyên môn thì họ không thiếu nhưng kỹ năng sư phạm, truyền đạt cho các luật sư thì lại đáng lo.

Cạnh đó, tài liệu phục vụ cho công tác giảng dạy hiện chưa có gì đáng kể. Muốn có được một hệ thống tài liệu bài bản, đảm bảo cho công tác giảng dạy luật sư thì phải cần từ ba đến năm năm. Ngoài ra, cơ sở vật chất phục vụ cho công tác giảng dạy cũng không có...

Luật sư Diệp Hoài Nam (Công ty Luật YKVN) cho biết một số nước trên thế giới như Mỹ và Nhật Bản đã quy định việc bồi dưỡng thường xuyên cho luật sư là yêu cầu bắt buộc.

Bên cạnh đó, đại diện một số đoàn luật sư đều thống nhất cần phải có quy định bắt buộc đào tạo lại đối với những trường hợp đương nhiên được công nhận là luật sư (thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên) vì kinh nghiệm làm việc trước đây của họ không phù hợp với hoạt động luật sư.

Tán đồng, luật sư Phạm Hồng Hải cho biết hai nhiệm vụ trước mắt mà liên đoàn sẽ làm là bồi dưỡng thường xuyên bắt buộc đối với luật sư trong một số lĩnh vực và nhanh chóng xây dựng cơ sở đào tạo luật sư.

Công ty luật là thành viên liên đoàn?

Theo luật sư Phạm Hồng Hải, hiện nay Luật Luật sư cũng như các quy chế hoạt động của Liên đoàn Luật sư Việt Nam chưa coi các tổ chức hành nghề luật sư (văn phòng luật sư, công ty luật) là thành viên của Liên đoàn Luật sư. Luật sư Hải kiến nghị cần phải nhanh chóng khắc phục ngay lỗ hổng này, đưa các tổ chức hành nghề luật sư vào quy chế như là một thành viên không thể tách rời của liên đoàn.

Kinh nghiệm của Nhật Bản

Tại hội thảo, luật sư Kobayashi Tetsuya (Ðoàn Luật sư Tokyo, Nhật Bản) đã trình bày một số kinh nghiệm của Nhật Bản trong việc xây dựng, phát triển và quản lý nghề luật sư.

Theo ông Kobayashi Tetsuya, trước đây giới luật sư Nhật Bản chưa được xã hội coi trọng nhưng nhờ đoàn kết, các luật sư đã đấu tranh giành được những quyền lợi chính đáng của mình. Hiện nay tại Nhật, luật sư là một chức danh được coi trọng ngang hàng với thẩm phán, công tố viên.

Tại Nhật, muốn trở thành luật sư, một người bắt buộc phải qua lớp đào tạo và phải làm đơn xin tự nguyện tham gia đoàn luật sư hay liên đoàn luật sư. sau khi chính thức trở thành thành viên, các luật sư vẫn thường xuyên được bồi dưỡng bắt buộc về luật và quy tắc ứng xử trong suốt quá trình hành nghề.

Khác với nước ta, ở Nhật, luật sư đã là thành viên của một đoàn luật sư thì đương nhiên trở thành thành viên của liên đoàn luật sư. Cạnh đó, các tổ chức hành nghề luật sư là thành viên của liên đoàn luật sư nên các tổ chức này có đầy đủ nghĩa vụ và quyền hạn như những thành viên khác là cá nhân.

Trước thắc mắc của nhiều đại biểu về việc tại sao TP Tokyo có đến ba đoàn luật sư cùng hoạt động, ông Kobayashi Tetsuya cho biết 80 năm trước, tại Tokyo chỉ có Ðoàn Luật sư Tokyo được thành lập nhưng quá trình hoạt động đã phát sinh mâu thuẫn giữa những luật sư thành viên trong đoàn. Một số luật sư tách ra thành lập Ðoàn Luật sư Tokyo số một.

Sau đó, Ðoàn Luật sư Tokyo số một lại tiếp tục mâu thuẫn với Ðoàn Luật sư Tokyo. Ðể khắc phục tình trạng này, Ðoàn Luật sư Tokyo số hai được ra đời với mong muốn giải hòa cho hai đoàn luật sư trên. Ðó là chuyện quá khứ, còn hiện nay mối quan hệ giữa ba đoàn luật sư tại Tokyo rất tốt.